- 22 Ιαν, 2024
- 0 Σχόλια
- 1 Λεπτά Διάβασμα
52. Πώς οι αναγνωστικές δεξιότητες επηρεάζουν και διαμορφώνουν την επίδοση στα μαθηματικά;
Η έρευνα του ακαδημαϊκού Christopher McNorgan[2]
Το 2021 επιστημονική μελέτη του Αμερικανού ερευνητή Christopher McNorgan, επίκουρου καθηγητή στο τμήμα ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο, στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, σχετικά με τη δυσλεξία έφερε απροσδόκητα στο φως μια σπουδαία ανακάλυψη που καταδεικνύει ξεκάθαρα τον τρόπο με τον οποίο οι συνεργαζόμενες περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την αναγνωστική ικανότητα επιστρατεύονται επίσης και κατά την εκτέλεση δραστηριοτήτων οι οποίες φαινομενικά δεν σχετίζονται τόσο μεταξύ τους. Μία τέτοια δραστηριότητα είναι η εκτέλεση της μαθηματικής πράξης του πολλαπλασιασμού.
Ειδικότερα, αυτό που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των νευροαπεικονιστικών εξετάσεων (EEG, fMRI κ.λπ.) που έγιναν στον εγκέφαλο των συμμετεχόντων στην έρευνα του McNorgan είναι ότι η διασύνδεση των εγκεφαλικών νευρώνων που είναι εμφανείς κατά την ανάγνωση είναι ορατοί και κατά τη νοητική εκτέλεση της πράξης του πολλαπλασιασμού. Αυτό σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι νευρώνες του εγκεφάλου συνδέονται μεταξύ τους καθώς ο άνθρωπος διαβάζει ένα κείμενο, στην πραγματικότητα, επηρεάζει τον τρόπο που εκείνος λειτουργεί κάθε φορά που επιχειρεί να επιλύσει/εκτελέσει μαθηματικές πράξεις. (Και άλλες μελέτες έχουν καταδείξει ότι η ανάγνωση και τα μαθηματικά συσχετίζονται τόσο σε γενετικό επίπεδο όσο και με βάση τα μοτίβα εγκεφαλικής ενεργοποίησης. [1])
Το επιστημονικό αυτό εύρημα βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους μαθητές που έχουν δυσκολίες μάθησης τόσο στην ανάγνωση όσο και στα μαθηματικά. Ο McNorgan υπογραμμίζει ότι «Η ανάγνωση είναι το παν και αυτό είναι πλέον ένα βέβαιο ερευνητικό συμπέρασμα», και καταλήγει στο ότι η έμφαση που πρέπει να δίνεται στην ανάγνωση κατά την εκπαιδευτική διαδικασία σημαίνει πολλά περισσότερα από τη βελτίωση της αναγνωστικής ικανότητας, γιατί η εκμάθηση της ανάγνωσης διαμορφώνει πολλά περισσότερα.
Ο ρόλος του κεντρικού εκτελεστικού συστήματος της μνήμης εργασίας[3], [5]
Το κεντρικό εκτελεστικό σύστημα του εγκεφάλου είναι υπεύθυνο για την εστίαση, τον επιμερισμό και την εναλλαγή της προσοχής που ο άνθρωπος δείχνει κατά την ενασχόλησή του με οποιαδήποτε εργασία. Ρυθμίζει και ελέγχει το σύστημα της μνήμης εργασίας και συντονίζει τη δραστηριότητα μεταξύ όλων των στοιχείων που την απαρτίζουν. Τέλος, παρέχει τα υψηλότερα επίπεδα γνωστικού ελέγχου που είναι αναγκαία για την εκτέλεση νέων καθηκόντων, εργασιών ή δραστηριοτήτων [είτε αυτά αφορούν την εκμάθηση της ανάγνωσης είτε την κατάκτηση μαθηματικών γνώσεων ή οτιδήποτε άλλο] που απαιτούν από το άτομο την υιοθέτηση μίας νέας συμπεριφοράς ή νέων προσεγγίσεων.
Εάν στο πόρισμα της μελέτης του Αμερικανού καθηγητή McNorgan που περιγράφηκε παραπάνω συνυπολογιστούν οι «αρμοδιότητες» για τις οποίες είναι «υπεύθυνο» το κεντρικό εκτελεστικό σύστημα του ανθρώπινου εγκέφαλου, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο σημαντική είναι η κατάκτηση του μηχανισμού της ανάγνωσης για εκπαιδευόμενους κάθε ηλικίας οι οποίοι έχουν αναγνωστικές δυσκολίες. Ειδικότερα, το κεντρικό εκτελεστικό σύστημα του ανθρώπινου εγκέφαλου:
Κατά τη διαδικασία της ανάγνωσης:
- Καθορίζει τη συνάφεια των πληροφοριών που ο αναγνώστης προσλαμβάνει.
- Ενημερώνει την βραχύχρονη μνήμη εργασίας, στην οποία είναι ήδη καταχωρημένες κάποιες πληροφορίες σχετικά με το κείμενο που ο αναγνώστης διαβάζει, με τα νεότερα δεδομένα που ολοένα και εσέρχονται.
- Δημιουργεί συνδέσεις μεταξύ των πληροφοριών που ο αναγνώστης διαβάζει και αυτών που ήδη είναι γνώστης αναφορικά με τη θεματολογία του κειμένου.
- Διατηρεί συνολικά στη μνήμη του αναγνώστη το νόημα των πληροφοριών που εκείνος διαβάζει.
- Εστιάζει την προσοχή του αναγνώστη στο προς ανάγνωση κείμενο.
- Εμποδίζει την πρόσβαση άσχετων -με το προς μελέτη κείμενο- πληροφοριών στη μνήμη εργασίας.
Κατά την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων και πράξεων:
- Καθορίζει τη συνάφεια των πληροφοριών που παρουσιάζονται στο πρόβλημα.
- Ενημερώνει τη βραχύχρονη μνήμη, στην οποία βρίσκονται ήδη καταχωρημένες κάποιες πληροφορίες σχετικά με το προς επίλυση πρόβλημα, με νεότερα/επιπλέον δεδομένα ή απαντήσεις που ο μαθητής μπορεί να έχει ανακαλύψει.
- Έχει πρόσβαση σε μαθηματικές έννοιες που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν στην προς επίλυση άσκηση.
- Διατηρεί στη μνήμη του μαθητή τον γενικό στόχο του προς επίλυση μαθηματικού προβλήματος.
- Εστιάζει την προσοχή του μαθητή στο μαθηματικό πρόβλημα.
- Αναστέλλει άσχετες -με την προς επίλυση άσκηση- πληροφορίες που επιχειρούν να εισέλθουν στη βραχύχρονη μνήμη.
References
[1]Amland T, Lervåg A and Melby-Lervåg M (2021) ‘Comorbidity Between Math and Reading Problems: Is Phonological Processing a Mutual Factor?’ Speech and Language, 14. doi: https://doi.org/10.3389/fnhum.2020.577304
[2]Gambini, B. (2021) University at Buffalo. ‘Read to succeed ─ in math. Study shows how reading skill shapes more than just reading’. Available at: https://www.buffalo.edu/news/releases/2021/03/013.html (Accessed: 20 June 2023)
[3]Friedman, L. et al. (2018) ‘ADHD and Core Foundational Learning: Working Memory’s Contribution to Reading Comprehension and Applied Math Problem-Solving Abilities’, The Guilford Press, 26 (7) doi: https://doi.org/10.1521/adhd.2018.26.7.1
[4]McNorgan, C. (2021) The Connectivity Fingerprints of Highly-Skilled and Disordered Reading Persist Across Cognitive Domains. Frontiers in Computional Neuroscience, Volume 15. doi: https://doi.org/10.3389/fncom.2021.590093
[5]Viquepedia (no date) The Central Executive: An Overview of the Central Executive Component of working memory Available at: https://www.viquepedia.com/psyche/central-executive?expand_article=1 (Accessed: 27 August 2023)
Extras
AboutKidsHealth (2015) ADHD and Working Memory (English) [youtube] 28 January. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=Nls3wxRZEoE (Accessed: 25 September 2023)
Howcast (2011) Why Is Reading Fluency Critical? | Reading Lessons [youtube] 17 June. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=F-Y16QWR8H8 (Accessed: 26 September 2023)
Neuroscientifically Challenged (2014) 2-Minute Neuroscience: Neuroimaging [youtube] 1 December. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=N2apCx1rlIQ (Accessed: 18 September 2023)
Remarkable Minds (2019) How Do Dyslexic Brains Work? [youtube] 16 May. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=UySYkKggDHU (Accessed: 14 September 2023)
