- 22 Ιαν, 2024
- 0 Σχόλια
- 2 Λεπτά Διάβασμα
54. Δυσλεξία, ΔΕΠΥ και επίλυση μαθηματικών ασκήσεων
Δυσλεξία και μαθηματικά[2]
Το 60% των μαθητών που έχουν δυσλεξία αντιμετωπίζουν δυσκολίες στα μαθηματικά, με αποτέλεσμα εύκολα να δημιουργούνται σε εκείνους μαθησιακά κενά εξαιτίας του ιεραρχικού χαρακτήρα που το μάθημα αυτό έχει. Ειδικότερα, οι μαθητές μπορεί να δυσκολεύονται στα κλάσματα και τα δεκαδικά ψηφία, στις μεγάλες διαιρέσεις και τους πολλαπλασιασμούς, στους πίνακες πολλαπλασιασμού, σε υπολογισμούς που αφορούν χρήματα και χρόνο, αλλά όχι σε δεξιότητες που έχουν να κάνουν με τους αριθμούς αυτούς καθ’ αυτούς.
Επίσης, οι εκπαιδευόμενοι ενδέχεται να παρερμηνεύουν μαθηματικούς όρους και μαθηματικές ορολογίες, να εμφανίζουν δυσχέρειες στην αλληλουχία και την τήρηση των διαδικασιών επίλυσης πράξεων και προβλημάτων και να ξεχνούν πολύ γρήγορα μαθηματικές γνώσεις που στο πρόσφατο παρελθόν είχαν κατακτήσει.
Ο ρόλος της μνήμης στη μεταβίβαση πληροφοριών[6]
Για πολλούς μαθητές η μάθηση μπορεί να είναι μία σχετικά εύκολη διαδικασία. Στην πραγματικότητα όμως φαινομενικά απλές εργασίες, όπως η απομνημόνευση πινάκων πολλαπλασιασμού ή η επεξεργασία ενός μαθηματικού προβλήματος, είναι αρκετά πολύπλοκες. Όταν οι μαθητές εργάζονται πάνω σε ένα μαθηματικό πρόβλημα ή μία μαθηματική πράξη, πρέπει να εφαρμόζουν με ευελιξία τις αναλυτικές τους δεξιότητες και παράλληλα να «μεταβαίνουν» με άνεση στις πολλαπλά είδη μνήμης που υπάρχουν στον εγκέφαλό τους (μνήμη εργασίας, βραχύχρονη μνήμη και μακρόχρονη μνήμη).
Κατά την επίλυση προβλημάτων και ασκήσεων, οι εκπαιδευόμενοι πρέπει να συγκρατούν στο μυαλό τους αριθμητικά δεδομένα και ερωτήματα ενώ, παράλληλα, πρέπει να αποφασίζουν κάθε φορά με ποιον τρόπο θα επεξεργαστούν το πρόβλημα ή την άσκηση πάνω στην οποία εργάζονται.
Στη συνέχεια, οι μαθητές πρέπει να «περιηγηθούν» στη μακρόχρονη μνήμη προκειμένου να εντοπίσουν το σωστό μαθηματικό κανόνα που θα χρειαστεί για να χρησιμοποιήσουν. Τέλος, πρέπει να μπορούν να θυμηθούν σημαντικά δεδομένα του προβλήματος ή της πράξης ενώ εφαρμόζουν τους απαιτούμενους κανόνες και διαρκώς να «μετακινούν» πληροφορίες από και προς τη μνήμη εργασίας και τη βραχύχρονη μνήμη ώστε να κατορθώνουν να βρίσκουν τη σωστή απάντηση.
Με άλλα λόγια, οι μαθητές χρειάζεται να προσέχουν τις λεπτομέρειες του μαθηματικού προβλήματος/ της μαθηματικής πράξης, να σχεδιάζουν με οργανωμένο και διαδοχικό τρόπο τα βήματα που πρόκειται να ακολουθήσουν για να οδηγηθούν στη λύση και να έχουν στο νου τους και να τηρούν τις οδηγίες που η εκφώνηση τους δίνει.
Δυσκολίες στη συγκέντρωση και την εστίαση προσοχής[6]
Η εκμάθηση των μαθηματικών προϋποθέτει την παρατεταμένη προσοχή των μαθητών προκειμένου εκείνοι να μπορούν να απομνημονεύουν μαθηματικά δεδομένα αλλά και να θυμούνται την κατάλληλη σειρά βημάτων που πρέπει να τηρούν κάθε φορά. Παράλληλα, οι μαθητές πρέπει να παρακολουθούν τον εαυτό τους και να ελέγχουν τις απαντήσεις που κάθε φορά δίνουν σε κάθε στάδιο επίλυσης μίας πράξης ή ενός προβλήματος.
Αυτές οι ακολουθίες, όμως, μπορεί να είναι δύσκολες για τους μαθητές με ΔΕΠΥ, οι οποίοι έχουν δυσκολία να εστιάζουν σταθερά την προσοχή τους σε ό,τι τους ζητείται, με συνέπεια να «χάνονται» ή να μπερδεύονται εύκολα εξαιτίας των πολλαπλών πληροφοριών που περιλαμβάνει μία μαθηματική άσκηση.
Οι δυσκολίες στην προσοχή μπορούν, επίσης, να εμποδίσουν την ταχύτητα με την οποία οι μαθητές μπορεί να «κινούνται» κατά την επίλυση μαθηματικών υπολογισμών, κατά την ταξινόμηση πληροφοριών μη σχετικών με την άσκηση που ασχολούνται αλλά και κατά την παρακολούθηση διαδικασιών που περιλαμβάνουν πολλαπλά βήματα. Για τους μαθητές με ΔΕΠΥ, οι οποίοι τείνουν να έχουν μία πιο αργή ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, ενδέχεται να χρειάζονται να «δαπανήσουν» πολλή ενέργεια για να ξεπεράσουν τις όποιες δυσκολίες που επηρεάζουν την επίδοσή τους κατά την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων.
Περιορισμένο εύρος μνήμης εργασίας και δυσχέρειες στα μαθηματικά[3], [4], [6], [7], [8]
Η μνήμη εργασίας, πέρα από την αναγνωστική κατανόηση, διαδραματίζει μείζονα ρόλο και σε αρκετούς άλλους τομείς που αφορούν τη γνώση, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται η αριθμητική και η επίλυση προβλημάτων. Η μνήμη εργασίας μας επιτρέπει να επεξεργαζόμαστε τις πληροφορίες που δεχόμαστε από το περιβάλλον μας χωρίς να χάνουμε τον έλεγχο της δραστηριότητας με την οποία καταπιανόμαστε κάθε φορά.
Για τον εγκέφαλο, η μνήμη εργασίας λειτουργεί όπως μία αυτοκόλλητη σημείωση (sticky note) που συγκρατεί στη θέση τους τις νέες πληροφορίες που εκείνος προσλαμβάνει ώστε να μπορεί σύντομα να τις επεξεργαστεί και να τις συνδέσει με άλλες πληροφορίες. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ διαγιγνώσκονται με μαθησιακές δυσκολίες στην ανάγνωση και στα μαθηματικά σε δυσανάλογα υψηλότερα ποσοστά σε σχέση με τους συνομηλίκους τους και έχουν σημαντικές αδυναμίες στη μνήμη εργασίας.
Επομένως, είναι αναμενόμενο ότι οι δυσκολίες που εμφανίζουν ως προς την αναγνωστική κατανόηση και την επίλυση εφαρμοσμένων μαθηματικών προβλημάτων, οι οποίες είναι άμεσα συσχετισμένες με τη ΔΕΠΥ, αντικατοπτρίζουν βαθύτερα ελλείμματα που εκείνοι έχουν αναφορικά με τη μνήμη εργασίας τους. Επίσης, έρευνες έχουν αποδείξει ότι σε άτομα με υψηλή συμπτωματολογία ΔΕΠΥ οι ικανότητες της μνήμης εργασίας συνολικά προβλέπουν τη ικανότητα που αυτοί θα επιδείξουν μελλοντικά ως προς την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων.
Αυτό συμβαίνει γιατί τα ελλείμματα στη μνήμη εργασίας καθιστούν δύσκολη τη συγκράτηση πληροφοριών και την παρακολούθηση αυτών κατά τη διάρκεια της εφαρμογής των πολλαπλών βημάτων που απαιτούν οι περισσότεροι μαθηματικοί υπολογισμοί.
Δηλαδή, στο μάθημα των μαθηματικών, το περιορισμένο εύρος της μνήμης εργασίας των εκπαιδευομένων επιφέρει σε εκείνους δυσκολίες κυρίως σε δύο τομείς: στην απομνημόνευση μαθηματικών δεδομένων και στην ικανότητα εφαρμογής μαθηματικών διαδικασιών. Για παράδειγμα, για να απαντήσει ένας μαθητής στο ερώτημα «πόσο κάνει 2+3», στο οποίο η απάντηση είναι «5», πρέπει η ερώτηση και η σωστή απάντηση να είναι ταυτόχρονα ‘ενεργοποιημένα’ στη φωνολογική βραχύχρονη μνήμη του εγκεφάλου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο μόνο θα είναι εφικτή η δημιουργία και η ενίσχυση της νευρωνικής σύνδεσης μεταξύ των δύο αυτών στοιχείων-δεδομένων.
Εάν εξαιτίας του περιορισμένου εύρους της μνήμης εργασίας, η προσπάθεια εύρεσης απάντησης σε αυτό το ερώτημα κάνει τον μαθητή να ξεχνά το ίδιο ερώτημα, θέτοντας το δηλαδή σε ‘δεύτερη μοίρα’, τότε καμία νευρωνική σύνδεση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, και, συνεπώς, καμία απάντηση δεν μπορεί ο μαθητής να δώσει.
Ένα άλλο παράδειγμα που φανερώνει τη συσχέτιση μεταξύ του περιορισμένου εύρους της μνήμης εργασίας με τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζουν στα μαθηματικά οι εκπαιδευόμενοι είναι το εξής: η επίλυση μίας μαθηματικής πράξης όπως το «2.305 ÷ 0,3» προϋποθέτει την εφαρμογή 17 βημάτων καθένα από τα οποία όχι μόνο εμπλέκει ενεργά τη μνήμη εργασίας αλλά στηρίζεται κατά κύριο λόγο σε αυτήν. Οι εκπαιδευόμενοι πρέπει αρχικά να υπολογίσουν κατά προσέγγιση πόσες φορές χωράει το 3 στο 23. Αφού δώσουν μία απάντηση, πρέπει στη συνέχεια να «επανέλθουν» στην άσκηση για να εκτελέσουν το επόμενο βήμα.
Πολύ πιθανόν, όμως, αυτό να είναι για εκείνους πολύ δύσκολο εξαιτίας της σύγχυσης που μπορεί να επικρατεί στο μυαλό τους, ενώ, στην πραγματικότητα, εκείνοι μπορεί να έχουν κατανοήσει τέλεια την έννοια της διαίρεσης, ακόμη και αυτήν που εμπεριέχει δεκαδικά ψηφία. Το περιορισμένο εύρος της μνήμη εργασίας τους, όμως, είναι αυτό που τους οδηγεί σε αποτυχία κατά την εφαρμογή της συγκεκριμένης μαθηματικής διαδικασίας.
Με άλλα λόγια, ο περιορισμένος χώρος που είναι διαθέσιμος για τη συγκράτηση πληροφοριών στη μνήμη εργασίας εμποδίζει τους εκπαιδευόμενους να έχουν κατά νου [τη στιγμή που λύνουν μία άσκηση] τη λογική ιεραρχία των βημάτων που τα μαθηματικά προβλήματα και οι πράξεις προϋποθέτουν να τηρηθούν.
Ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών[8]
Οι προαναφερθείσες δυσκολίες οφείλονται σε σημαντικό βαθμό στην αργή ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, τις οποίες ο εγκέφαλος των εκπαιδευομένων προσλαμβάνει από το περιβάλλον του, και η οποία επηρεάζει τον ρυθμό «αποσύνθεσης» των δεδομένων που το άτομο πρέπει να κάνει νοητικά για να επιλύσει, π.χ. μία μαθηματική άσκηση. Εξαιτίας λοιπόν της αργής ταχύτητας επεξεργασίας πληροφοριών, καθίσταται δύσκολη η μεταβίβαση των προσλαμβανόμενων δεδομένων από τη μνήμη εργασίας στη μακρόχρονη μνήμη.
Ακόμα κι αν ένας μαθητής με δυσκολίες στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών μπορεί να πει απέξω και με γρήγορο ρυθμό τους πίνακες πολλαπλασιασμού, όταν ρωτηθεί μεμονωμένα, για παράδειγμα, «πόσο κάνει 3 επί το 7» σταδιακά θα «κατεβάσει ταχύτητα», ώστε να μπορέσει να βρει την απάντηση. Όμως, το αν κάποιος εκπαιδευόμενος, γενικά, τείνει να έχει υψηλές ή περιορισμένες ικανότητες στα μαθηματικά δεν έχει καμία σχέση με την ταχύτητα που εκείνος επεξεργάζεται τέτοιου είδους μαθηματικές πληροφορίες.
Παρ’ όλα αυτά, πολλοί δάσκαλοι θεωρούν ότι το κριτήριο της ταχύτητας είναι ιδιαιτέρως «βαρυσήμαντο» για τους μαθητές ως προς την απόκτηση μαθηματικών δεξιοτήτων. Μία τέτοια άποψη, όμως, κάνει τους εκπαιδευόμενους να αισθάνονται αποτυχημένοι. Έρευνες έχουν καταδείξει ότι τα χρονομετρημένα τεστ μπορούν να δημιουργήσουν, ακόμη και σε νευροτυπικούς μαθητές, σοβαρό άγχος σχετικά με τα μαθηματικά, το οποίο «έχει τη δύναμη» να οδηγήσει σε μαθησιακή δυσκολία στον τομέα αυτό.
Επιτελικές λειτουργίες και επίλυση μαθηματικών πράξεων και προβλημάτων[5], [7], [8], [9]
Τα ελλείμματα που μπορεί να υπάρχουν στις επιτελικές λειτουργίες του εγκεφάλου (δηλαδή, η αυτοεπίγνωση, η ανασταλτική λειτουργία, η μη λεκτική μνήμη εργασίας, η λεκτική μνήμη εργασίας, η συναισθηματική αυτορρύθμιση, η αυτοπαρακίνηση, ο σχεδιασμός και η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων) προκαλούν μια σειρά επιπλέον δυσκολιών στους μαθητές αναφορικά με το μάθημα των μαθηματικών. Μία από αυτές είναι η αδυναμία αναχαίτισης άσχετων –με την άσκηση που επεξεργάζονται– νοητικών συσχετισμών, γεγονός που επιφέρει περαιτέρω σύγχυση στην ήδη περιορισμένη μνήμη εργασία τους. Ας φανταστούμε έναν μαθητή τη στιγμή που προσπαθεί να σκεφθεί πόσο κάνουν «2 + 3» ξαφνικά να του έρθει στο νου ένα σκιουράκι.
Όταν το παιδί επιχειρήσει να επανεστιάσει την προσοχή του στη μαθηματική πράξη, το μεγαλύτερο μέρος αυτής έχει «φύγει», με αποτέλεσμα να πρέπει να ξεκινήσει τον μαθηματικό συλλογισμό από την αρχή. Εάν ο εκπαιδευόμενος επιχειρήσει να αναχαιτίσει άλλες σκέψεις που μπορεί να έρχονται στο νου του την ώρα που λύνει την άσκηση (όπως, για παράδειγμα, τι φαγητό θα φάει το μεσημέρι), αυτή η προσπάθεια «επεξεργασίας» της άσχετης σκέψης καταναλώνει πολύτιμη για εκείνον εγκεφαλική ενέργεια, την οποία εκείνος χρειάζεται για να εργαστεί πάνω στη μαθηματική άσκηση.
Με άλλα λόγια, για να είναι ο μαθητής σε θέση να προσηλώνεται παρατεταμένα ώστε να μπορεί να ολοκληρώνει την επίλυση των προβλημάτων και των ασκήσεων στα μαθηματικά, απαιτείται έλεγχος των παρορμήσεων (σκέψεων) του.
Μια άλλη δυσλειτουργία των επιτελικών δεξιοτήτων είναι η δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι μαθητές στο να μεταβαίνουν από τον έναν τύπο άσκησης στον άλλο. Αυτό στην περίπτωση των μαθηματικών σημαίνει ότι τα παιδιά δεν είναι σε θέση να επιλύουν σωστά ένα φυλλάδιο εργασίας το οποίο, π.χ., περιέχει ορισμένες πράξεις με πρόσθεση και ορισμένες πράξεις με αφαίρεση. Για εκείνους, η προσπάθεια επίλυσης του φυλλαδίου θα ευδοκιμούσε μόνο εάν όλες οι ασκήσεις αφορούσαν εξ ολοκλήρου μία από τις δύο πράξεις.
Οι μαθητές που εμφανίζουν δυσλειτουργίες στις επιτελικές δεξιότητες παρουσιάζουν αδυναμία στην ανάλυση των λεπτομερειών που υπάρχουν στις εκφωνήσεις των ασκήσεων. Αυτό σημαίνει ότι οι εκπαιδευόμενοι μπορεί μεν να κατανοούν άριστα όλες τις πληροφορίες που αφορούν τους ακέραιους αριθμούς, όμως, κατά την πραγματοποίηση των υπολογισμών, πολύ πιθανόν να αγνοούν εντελώς όλα τα αρνητικά πρόσημα που υπάρχουν στις πράξεις που βλέπουν μπροστά τους.
Στην περίπτωση που κάποιος μαθητής έχει δυσλεξία, αυτή επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός του επεξεργάζεται τις πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας αναγνώρισης και χειρισμού μαθηματικών συμβόλων, όπως είναι οι αριθμοί και τα σύμβολα των μαθηματικών πράξεων (+, -, x, ꞉). Έτσι, η δυσχέρεια αυτή μπορεί να καθιστά δύσκολη την απομνημόνευση των αριθμητικών δεδομένων, την επίλυση προβλημάτων και την εκτέλεση πράξεων (πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμός και διαίρεση).
Ντοπαμίνη και επίλυση μαθηματικών ασκήσεων[8]
Ο εγκέφαλος των παιδιών με ΔΕΠΥ έχει χαμηλή ανοχή στην απογοήτευση. Αυτό σημαίνει ότι, κυριολεκτικά, είναι εξαιρετικά δύσκολο για αυτούς τους μαθητές (συγκριτικά με συνομηλίκους τους που δεν έχουν το συγκεκριμένο σύνδρομο) να δουλεύουν είτε πάνω σε οποιοδήποτε μαθησιακό υλικό τους φαίνεται πολύ δύσκολο είτε πάνω σε λάθη που εκείνοι κάνουν τη στιγμή που λύνουν μαθηματικές πράξεις και προβλήματα.
Μία εξήγηση που μπορεί να δοθεί για αυτό είναι ότι ορισμένοι άνθρωποι με ΔΕΠΥ ενδέχεται να έχουν αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «σύνδρομο ανεπάρκειας ανταμοιβής» (reward deficiency syndrom). Η ντοπαμίνη (που είναι μία ουσία που ο ανθρώπινος εγκέφαλος εκκρίνει κάθε φορά που το άτομο εισπράττει μία ανταμοιβή από το περιβάλλον του) κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται όμορφα κάθε φορά που επιτυγχάνει κάτι που ο ίδιος θεωρεί σημαντικό.
Έχει εξακριβωθεί επιστημονικά ότι ο εγκέφαλος των ατόμων με ΔΕΠΥ εκκρίνει λιγότερη ποσότητα ντοπαμίνης συγκριτικά με τον εγκέφαλο των ανθρώπων που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα διάσπασης προσοχής και ότι οι νευρωνικοί υποδοχείς αυτής της ουσίας φαίνεται ότι είναι ασθενέστεροι στα άτομα που έχουν ΔΕΠΥ.
Έτσι, το να κατορθώσει ένας εκπαιδευόμενος με διάσπαση προσοχής να φέρει εις πέρας μία δύσκολη για εκείνον άσκηση ή να ολοκληρώσει ένα μονότονο φυλλάδιο εργασίας στα μαθηματικά είναι πολύ επίπονο –από ψυχολογικής άποψης– για εκείνον από ότι είναι για άλλους μαθητές.
Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι όταν οι μαθητές χωρίς ΔΕΠΥ λαμβάνουν συστηματικά κάποια μορφή ανταμοιβής, η προσμονή και μόνο για την απόκτηση αυτής συμβάλλει καθοριστικά στην έκκριση ποσότητας ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Έτσι, όταν οι εκπαιδευόμενοι κάθονται να λύσουν στο σπίτι μία σελίδα με μαθηματικές πράξεις και προβλήματα, αυτό και μόνο τους δίνει ώθηση να συνεχίσουν την προσπάθεια επίλυσης, γιατί σκέφτονται την ανταμοιβή που πρόκειται να εισπράξουν μόλις ολοκληρώσουν την εργασία. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν ισχύει για τους μαθητές που έχουν ΔΕΠΥ, γιατί εκείνοι συνήθως είναι ευαίσθητοι στην απόρριψη.
Συνεπώς, τα λάθη που κάνουν και οι δυσκολίες που συναντούν επηρεάζουν πολύ περισσότερο την εικόνα που οι ίδιοι έχουν για τον εαυτό τους σε σχέση με τα παιδιά που δεν έχουν ΔΕΠΥ.
References
[1] Brain Balance Centers (no date) Executive Function and Mathematics. Available at: https://www.brainbalancecenters.com/blog/executive-function-mathematics (Accessed: 24 June 2023)
[2]British Dyslexia Association (no date) About Dyscalculia. Available at: https://www.bdadyslexia.org.uk/dyscalculia/how-can-i-identify-dyscalculia/how-does-dyslexia-affect-maths-learning (Accessed: 26 June 2023)
[3]García-Madruga, J. A. et al. (2014) ‘Executive processes, reading comprehension and academic achievement in 3th grade primary students’, Learning and Individual Differences, 35 (10), pp. 41-48. doi: https://doi.org/10.1016/j.lindif.2014.07.013
[4]Friedman, L. et al. (2018) ‘ADHD and Core Foundational Learning: Working Memory’s Contribution to Reading Comprehension and Applied Math Problem-Solving Abilities’, The Guilford Press, 26 (7) doi: https://doi.org/10.1521/adhd.2018.26.7.1
[5]Harris, N. (2023) I EMPOWER, LLC. ‘How does dyslexia affect math?’. Available at: https://iempowerllc.com/how-does-dyslexia-affect-math/ (Accessed: 24 June 2023)
[6]Low, K. (2020) Verywell mind. ‘The Challenges of Building Math Skills With ADHD’. Available at: https://www.verywellmind.com/adhd-and-math-skills-20804 (Accessed: 24 June 2023)
[7]Rosen, P. (no date) Understood. ‘What is working memory?’, Available at: https://www.understood.org/articles/working-memory-what-it-is-and-how-it-works (Accessed: 15 May 2023)
[8]Kennedy, D. (2020) ADDitude. ‘The ADHD Symptoms That Complicate and Exacerbate a Math Learning Disability’. Available at: https://www.additudemag.com/math-learning-disabilities-dyscalculia-adhd/ (Accessed: 24 June 2023)
[9]Rodden, J. (2021) ADDitude. ‘What Does Executive Function Disorder Look Like in Children?’ Available at: https://www.additudemag.com/executive-function-disorder-in-children-symptoms/ (Accessed: 20 April 2023)
Extras
AboutKidsHealth (2015) ADHD and Working Memory (English) [youtube] 28 January. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=Nls3wxRZEoE (Accessed: 25 September 2023)
Center on the Developing Child at Harvard University (2012) InBrief: Executive Function: Skills for Life and Learning [youtube] 18 June. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=efCq_vHUMqs (Accessed: 25 September 2023)
Different Minds (2021) What is neurodiversity? [youtube] 1 September. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=xsfml3yVh1g (Accessed: 14 September 2023)
Dr. Paulien Moyaert (2022) Role of Dopamine in the Brain | Neurotransmitters explained [youtube] 8 June. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=jFw2EqdkzdQ (Accessed: 28 September 2023)
Hadjer Khiati (2017) Receptors and Reuptake – Neutron – Biopsychology [youtube] 18 February. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=OPOUy21iGGU (Accessed: 28 September 2023)
Made By Dyslexia (2020) Dyslexia Awareness Part 2: Module 2 – Maths [youtube] 4 June. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=saJxN8PlFq4 (Accessed: 20 September 2023)
Made By Dyslexia (2020) Dyslexia Awareness Part 2: Module 3 – Emotional Impact [youtube] 4 January. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=eUV6xHYH3CU (Accessed: 20 September 2023)
TheJAMAReport (2009) Brain imaging gives new insight into underlying cause of ADHD [youtube] 9 September. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=BxXknZjJj8o (Accessed: 18 September 2023)
Understood (2017) ADHD and Dyslexia: Why Do They So Often Co-Occur? [youtube] 8 December. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=zDnZsYGNKzs (Accessed: 26 September 2023)
Understood (2017) What Is Slow Processing Speed? [youtube] 25 May. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=HFa33hpMU_I (Accessed: 26 September 2023)
Walter Jahn (2012) AP1: BRAIN: DOPAMINE REUPTAKE [youtube] 21 September. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=XjwG58aBsK0 (Accessed: 28 September 2023)
WebMD (2017) The Brain on ADHD | WebMD [youtube] 3 March. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=EpfeWrkV3os (Accessed: 14 September 2023)
