56. Πώς οι μαθητές χρησιμοποιούν τη μνήμη εργασίας στα μαθηματικά;
Η ικανότητα επίλυσης μαθηματικών προβλημάτων βασίζεται σε μία σειρά δεξιοτήτων στην οποία η μία βασίζεται πάνω στην άλλη. Η πρώτη θεμελιώδης δεξιότητα είναι η ικανότητα των μαθητών να αναγνωρίζουν και να αναπαράγουν μοτίβα. Η δεύτερη είναι η ικανότητα να βλέπουν μοτίβα σε αριθμούς ώστε να μπορούν να λύνουν και να θυμούνται βασικά μαθηματικά δεδομένα. Από εκεί, τα παιδιά αρχίζουν να αποθηκεύουν στο μυαλό τους πληροφορίες σχετικά με το μαθηματικό πρόβλημα. Στη συνέχεια, χρησιμοποιούν τις πληροφορίες για να δημιουργήσουν μια αριθμητική πρόταση ώστε να μπορέσουν να λύσουν το πρόβλημα.

Η ικανότητα των μαθητών να θυμούνται, να βάζουν σε σειρά και να οπτικοποιούν πληροφορίες είναι αυτή που τους βοηθά να ολοκληρώνουν με επιτυχία την επίλυση των μαθηματικών προβλημάτων. Η τήρηση αυτών των τριών διαδικασιών (συγκράτηση, σειροθέτηση και οπτικοποίηση) είναι δύσκολη για τους μαθητές που έχουν αδύναμες δεξιότητες που συνδέονται με τη μνήμη εργασίας.

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης εργασίας: η ακουστική μνήμη και η οπτικοχωρική μνήμη. Η ακουστική μνήμη καταγράφει αυτό που ακούμε, ενώ η οπτικοχωρική μνήμη καταγράφει αυτό που βλέπουμε. Ας υποθέσουμε ότι ένας δάσκαλος διαβάζει στην τάξη ένα μαθηματικό πρόβλημα. Τα παιδιά πρέπει να μπορούν να συγκρατήσουν στο μυαλό τους όλους τους αριθμούς που ακούνε, να καταλάβουν ποια πράξη θα πρέπει να εκτελέσουν και ταυτόχρονα να δημιουργήσουν σε γραπτή μορφή το μαθηματικό πρόβλημα.
Οι μαθητές των οποίων οι δεξιότητες που παραπέμπουν στη μνήμη εργασίας είναι αδύναμες δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να συγκρατήσουν τις πληροφορίες που μόλις άκουσαν. Αυτό σημαίνει ότι έχουν «διαθέσιμο» λιγότερο υλικό προς επεξεργασία κάθε φορά που εκτελούν μια εργασία. Στα μαθηματικά, μπορεί να γνωρίζουν πώς πρέπει να εκτελούν διαφορετικά είδη υπολογισμών, ωστόσο με τα προβλήματα αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Ειδικότερα, δεν είναι εύκολο για εκείνους να εντοπίζουν, καθώς ακούν την εκφώνηση, λέξεις-κλειδιά που υποδεικνύουν ποια μαθηματική πράξη θα πρέπει να εφαρμόσουν. Ταυτόχρονα με αυτήν τη διαδικασία πρέπει να θυμούνται και τους αριθμούς που είναι απαραίτητο να συμπεριληφθούν στις πράξεις που εκείνοι αναμένεται να κάνουν.

Τα παιδιά βασίζονται τόσο στις πληροφορίες που λαμβάνουν μέσω της ακοής και της όρασης όσο και στις πληροφορίες που είναι αποθηκευμένες στη μνήμη εργασίας προκειμένου να είναι σε θέση να εκτελούν μια δραστηριότητα. Εάν οι δεξιότητες που αφορούν στη μνήμη εργασίας δεν είναι ισχυρές, είναι δύσκολο οι μαθητές να χειρίζονται τα δεδομένα που προέρχονται από αυτές τις δύο πηγές πληροφόρησης.
Κάτι τέτοιο όμως ενδέχεται να δυσχεραίνει την ακολουθία οδηγιών που αποτελούνται από πολλά διαφορετικά βήματα. Μαθητές με αδύναμες δεξιότητες μνήμης εργασίας τη στιγμή που εκτελούν μία οδηγία δυσκολεύονται να θυμηθούν τι ακολουθεί στη συνέχεια. Για παράδειγμα, τα παιδιά μπορεί να μην είναι σε θέση να «γυρίζουν πίσω» με το νου τους για να θυμηθούν πώς ο δάσκαλος τους ζήτησε να διατυπώσουν μία πρόταση ενώ ταυτόχρονα προσπαθούν να θυμηθούν ποια είναι η σωστή ορθογραφία των λέξεων που επιχειρούν να καταγράψουν.

Το τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη μνήμη εργασίας είναι επίσης υπεύθυνο και για τη διατήρηση της εστίασης προσοχής και της συγκέντρωσης. Οι δεξιότητες που σχετίζονται με τη μνήμη εργασίας βοηθούν τους εκπαιδευόμενους να θυμούνται ό,τι είναι απαραίτητο να προσέχουν σε κάθε περίπτωση. Οι μαθητές με αδυναμίες στις δεξιότητες της μνήμης εργασίας δυσκολεύονται να παραμένουν προσηλωμένοι στην εργασία με την οποία κάθε φορά ασχολούνται ώστε να φτάνουν στο τελικό αποτέλεσμα.
Ένας παραλληλισμός που θα μπορούσε να γίνει σχετικά με τις δυσκολίες που προκαλούνται στη μάθηση εάν υπάρχουν αδυναμίες στη μνήμη εργασίας είναι το να εισέλθει κάποιος σε ένα δωμάτιο με σκοπό να πάρει κάτι συγκεκριμένο από εκεί και μόλις μπει σε αυτό να ξεχάσει τον λόγο για τον οποίο μπήκε.
References
Morin, A. (no date) Understood. ‘5 ways kids use working memory to learn’. Available at: https://www.understood.org/en/articles/5-ways-kids-use-working-memory-to-learn (Accessed: 30 May 2023)
Extras
AboutKidsHealth (2015) ADHD and Working Memory (English) [youtube] 28 January. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=Nls3wxRZEoE (Accessed: 25 September 2023)
WebMD (2017) The Brain on ADHD | WebMD [youtube] 3 March. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=EpfeWrkV3os (Accessed: 14 September 2023)






