44. Εγκεφαλικά κύματα και μνήμη εργασίας
Ενώ οι διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου έχουν μεταξύ τους διακριτούς λειτουργικούς ρόλους, ολοένα και περισσότερες έρευνες αποδεικνύουν ότι οι περιοχές αυτές συνδέονται μεταξύ τους με τρόπους εξαιρετικά συντονισμένους. Ένας από αυτούς είναι μέσω των ηλεκτρικών εγκεφαλικών κυμάτων, τα οποία είναι συγχρονισμένοι ηλεκτρικοί παλμοί που αποτελούνται από μάζες νευρώνων οι οποίες επικοινωνούν μεταξύ τους. Ο χαρακτήρας των εγκεφαλικών κυμάτων ποικίλλει ανάλογα με την κατάσταση εγρήγορσης του οργανισμού [ανθρώπου ή ζώου] στον οποίο εμφανίζονται.

Ο Earl Miller, καθηγητής νευροεπιστήμης στο Massachusetts Institute of Technology (MIT), ισχυρίζεται ότι ο εγκέφαλος γίνεται καλύτερα αντιληπτός ως «[ένα σύνολο από] δίκτυα τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους με έναν πολύ δυναμικό και ρευστό τρόπο», [δηλαδή] μέσω ταλαντευόμενων εγκεφαλικών κυμάτων, τα οποία ο ίδιος θεωρεί ότι είναι «το πιο ισχυρό σήμα στον εγκέφαλο», το οποίο είναι καίριας σημασίας για τον συντονισμό αυτών των δικτύων. Και ο Robert Knight, καθηγητής ψυχολογίας και νευροεπιστήμης στο University of California Berkley, συμφωνεί με τον Miller στο ότι «πρέπει με κάποιον τρόπο να είναι εφικτή η επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών περιοχών. Αυτό που οι ταλαντώσεις κάνουν είναι να παρέχουν έναν μηχανισμό δρομολόγησης».
Το πιο σπουδαίο είναι ότι τα εγκεφαλικά κύματα μπορούν να πραγματοποιούν εξαιρετικά γρήγορα μια τέτοια δρομολόγηση αλλά και να συντονίζουν εξωτερικές πληροφορίες με το να «κλείνουν» προσωρινά όσες γραμμές επικοινωνίας δεν είναι χρήσιμες.

Ένα ζήτημα που έχει διερευνήσει ο Miller είναι η εμπλοκή των εγκεφαλικών κυμάτων στη μνήμη εργασίας, η οποία μας επιτρέπει να συγκρατούμε πολλές πληροφορίες στο νου μας (π.χ. έναν αριθμό τηλεφώνου, την ώρα ενός ραντεβού για εκείνη την ημέρα ή μια λίστα με είδη παντοπωλείου για το βραδινό μας γεύμα κ.λπ) από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες.
Ο Miller σημειώνει ότι «η μνήμη εργασίας μάς επιτρέπει να επιλέγουμε τι να προσέχουμε, τι να συγκρατούμε, πότε να παίρνουμε αποφάσεις και πότε να αναλαμβάνουμε ενεργό δράση για κάτι. Όλα έχουν να κάνουν με τη μετάθεση του ελέγχου από το περιβάλλον στον ίδιο μας τον εαυτό. Επομένως, η μνήμη εργασίας μάς μετατρέπει από ένα πλάσμα που κατακλύζεται από τα ερεθίσματα που το περιβάλλουν σε ένα ον που είναι σε θέση να ελέγχει το περιβάλλον [του]».
References
Parrington, J. (2021) Phycology Today. ‘What Role Do Brain Waves Play in Regulating Consciousness?’. Available at:
https://www.psychologytoday.com/us/blog/mind-shift/202106/what-role-do-brain-waves-play-in-regulating-consciousness (Accessed: 4 March 2023)
Extras
BrainFacts.org (2018) Ride the (Brain) Wave [youtube] 24 April. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=8CejGESrRkc (Accessed: 29 September 2023)
Brainfacts.org (2018) How Neurons Communicate [youtube] 26 January. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=hGDvvUNU-cw (Accessed: 14 September 2023)
Karen Schaal (2021) New Neural Pathways [youtube] 14 May. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=Hki37-A6SBg (Accessed: 14 September 2023)
3D4Medical From Elsevier (2016) Lobes of the Brain [youtube] 21 December. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=YpuSvEYEqYY (Accessed: 28 September 2023)






