- 22 Ιαν, 2024
- 0 Σχόλια
- 25 Δευτ. Διάβασμα
28. Πώς διδάσκεται η αυτορρύθμιση στο σχολείο;
[2]Η αυτορρύθμιση αφορά στην επίγνωση της συμπεριφοράς μας ώστε να μπορούμε να πετυχαίνουμε τους στόχους μας. Τα άτομα με καλές δεξιότητες αυτορρύθμισης είναι σε θέση να αξιολογήσουν εάν η συμπεριφορά τους είναι κατάλληλη ανάλογα με την εκάστοτε περίσταση και μπορούν να ανακατευθύνουν τον εαυτό τους όπως απαιτείται κάθε φορά. Η αυτορρύθμιση μας βοηθά να χειριζόμαστε αποτελεσματικά το άγχος και τις συγκρούσεις με τον εαυτό μας και τον περίγυρο μας, ενώ ενισχύει τη συνολική μας ευεξία.
Εάν ένα άτομο είναι σε ψυχική αναστάτωση, είναι λυπημένο, θυμωμένο ή ενθουσιασμένο, η αυτορρύθμιση το βοηθά να ηρεμεί, να ρυθμίζει τα συναισθήματά του και στη συνέχεια να συμπεριφέρεται με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους και να είναι παραγωγικός. Επίσης, η αυτορρύθμιση βοηθά στον έλεγχο των συναισθημάτων, ώστε αυτά να μην εκδηλώνονται κατακλυσμιαία.
[2], [4]Η αυτορρύθμιση είναι απαραίτητη για τη μάθηση και την καλή σχολική απόδοση. Βοηθά τους ανθρώπους, πρώτον, να παραμένουν ακίνητοι και σε καθιστή θέση στο θρανίο, δεύτερον, να ακούν και να κατανοούν τις οδηγίες που πρέπει να εκτελέσουν κάθε φορά και, τέλος, να επικεντρώνουν εκ νέου την προσοχή τους σε κάτι άλλο αφότου έχουν ολοκληρώσει ένα καθήκον. Για να οδηγηθούν προς την σχολική επιτυχία, οι μαθητές πρέπει να είναι σε θέση να εστιάζουν και να ελέγχουν τα συναισθήματά τους καθώς και να προσαρμόζονται στις απρόσμενες ή μη αλλαγές που εμφανίζονται καθημερινά. Ψυχολογικά και μαθησιακά προβλήματα, ΔΕΠΥ αλλά και δυσμενείς εμπειρίες και τραύματα κατά την παιδική ηλικία επηρεάζουν τις επιτελικές λειτουργίες του εγκεφάλου και την ικανότητα των μαθητών να αυτορρυθμίζονται.
Τα παιδιά με αυτά τα χαρακτηριστικά δεν διαθέτουν τα εργαλεία που απαιτείται για να εστιάζουν και να δίνουν προσοχή κάπου συγκεκριμένα﮲ να κρατούν τα συναισθήματά τους υπό έλεγχο﮲ να προσαρμόζονται στις αλλαγές ή να διαχειρίζονται την απογοήτευση, που, μερικές φορές, είναι μέρος της αλληλεπίδρασης με τους άλλους ή αποτελούν κομμάτι της εκμάθησης καινούργιων γνώσεων και δεξιοτήτων. Χωρίς την «παρουσία» δεξιοτήτων αυτορρύθμισης, η ολοκλήρωση των απαιτούμενων εργασιών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του μαθήματος εντός της σχολικής τάξης είναι πολύ δύσκολη.
Παράγοντες που ευνοούν την εκμάθηση αυτορρυθμιστικών δεξιοτήτων μέσα στην τάξη[1],[4]
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να διαμορφώνουν το μάθημά τους έτσι ώστε να παρέχουν τη σωστή δομή και τα κατάλληλα «εργαλεία» μάθησης που είναι κρίσιμης σπουδαιότητας για τους μαθητές και τα οποία εκείνοι μπορούν να εφαρμόζουν την ώρα του μαθήματος για να διδάσκουν στα παιδιά την αυτορρύθμιση.
- Θετικό περιβάλλον: Η σχολική τάξη πρέπει να αποπνέει ασφάλεια στους εκπαιδευομένους προκειμένου να δίνεται έμφαση στα δυνατά τους σημεία. Όταν εμφανίζεται μια προβληματική συμπεριφορά, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να προσπαθούν να μην παίρνουν προσωπικά αυτήν τη στάση των μαθητών τους ή να διορθώνουν αμέσως παρουσία των άλλων ανθρώπων τις όποιες λανθασμένες συμπεριφορές εκείνοι επιδεικνύουν. Αντίθετα, πρέπει να ενεργούν ως παρατηρητές με στόχο να αντιληφθούν γιατί συνέβη ή συμβαίνει η συγκεκριμένη συμπεριφορά. Στη συνέχεια, μόλις το παιδί ηρεμήσει οι εκπαιδευτικοί πρέπει να συζητούν μαζί του το συμβάν.
- Σαφείς προσδοκίες: Χρονοδιαγράμματα, συγκεκριμένες διαδικασίες και καθιερωμένες ρουτίνες πρέπει να εφαρμόζονται την ώρα του μαθήματος γιατί βοηθούν τους μαθητές να καταλαβαίνουν τι οι εκπαιδευτικοί προσδοκούν κάθε φορά από εκείνους να κάνουν. Επίσης, ο καθορισμός σαφών διαδικασιών και ρουτινών συμβάλλουν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που μοιάζει δομημένο και ασφαλές για τα παιδιά.
- Οδηγίες μελέτης: Οι εκπαιδευτικοί εστιάζουν συχνά κατά κύριο λόγο στο πρόγραμμα σπουδών. Για να έχουν, όμως, οι μαθητές τους πρόσβαση στο περιεχόμενο της μάθησης χρειάζονται δεξιότητες όπως είναι η ικανότητα να οργανώνουν το υλικό τους﮲ να διαχειρίζονται το χρόνο τους﮲ να παραμένουν προσηλωμένοι στη μελέτη τους﮲ να διαβάζουν, να κατανοούν το περιεχόμενο των αναγνωστικών κειμένων﮲ να συγκρατούν και να μπορούν να εφαρμόζουν μελλοντικά σε άλλες εργασίες-ασκήσεις ό,τι έχουν μέχρι στιγμής μάθει. Η διδασκαλία στρατηγικών μελέτης την ώρα του μαθήματος βοηθάει όλους τους μαθητές να γίνονται πιο ανεξάρτητοι.
Yποστηρικτικές οδηγίες προς τους μαθητές (scaffolding instruction)[4]
Όταν οι μαθητές φαίνονται ότι είτε δεν είναι επικεντρωμένοι στην εργασία που τους έχουμε αναθέσει είτε επιδεικνύουν παντελή άρνηση να την φέρουν εις πέρας, αυτό κάποιες φορές οφείλεται στο γεγονός ότι η προς διεκπεραίωση εργασία τους φαίνεται πολύ δύσκολη, με αποτέλεσμα να αισθάνονται απογοήτευση. Κάποιοι μαθητές εφαρμόζουν συχνά αυτές τις συμπεριφορές επειδή έχουν διαπιστώσει ότι λειτουργούν σε ανάλογες περιπτώσεις. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ξεφεύγουν τόσο από την ανεπιθύμητη εργασία όσο και από την αμήχανη φάση κατά την οποία αισθάνονται ότι φαίνονται «ανόητοι».
Αντί να παραδέχονται ότι είναι απογοητευμένοι με την εργασία αυτή καθ’ αυτή, οι μαθητές συχνά εκφράζουν αυτό το συναίσθημα προς τον ίδιο δάσκαλο που τους παροτρύνει να κάνουν την εργασία. Η υποστήριξη (scaffolding) που μπορεί ο δάσκαλος να δώσει στους μαθητές είναι η διαίρεση της μάθησης σε τμήματα και στη συνέχεια η παροχή προς αυτούς μιας στρατηγικής ή μιας δομής που να τους διευκολύνει ώστε να μπορέσουν να κατακτήσουν κάθε κομμάτι της μάθησης.
Συζήτηση και αναστοχασμός[3], [4]
Τα παιδιά χρειάζονται αντικειμενική, μη επικριτική ανατροφοδότηση (feedback) προκειμένου να βελτιώνουν τη συμπεριφορά τους κάθε φορά. Όταν προκύπτει ένα πρόβλημα, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να βρίσκουν χρόνο, σε στιγμή που τα παιδιά είναι ήρεμα, να συζητούν μαζί τους τι δεν πήγε τόσο καλά, για ποιο λόγο δεν πήγε τόσο καλά αλλά και να βρίσκουν τρόπους σχετικά πώς μπορούν εκείνα να αντιμετωπίσουν την κατάσταση διαφορετικά την επόμενη φορά. Αυτή η διαδικασία δίνει χρήσιμες κατευθύνσεις στους μαθητές που δεν έχουν στο μυαλό τους έναν δομημένο τρόπο διαχείρισης τέτοιων καταστάσεων και δεν έχουν και το λεξιλόγιο που απαιτείται που θα τους βοηθήσει στη ρύθμιση των συναισθημάτων τους.
Οι μαθητές δηλαδή υποβοηθούνται να αυτοπαρακολουθούν και να αυτοαξιολογούν την πρόοδό τους αναφορικά με την απόδοση ή την ολοκλήρωση των προς διεκπεραίωση εργασιών τους.
References
[1]Edutopia (2019) Teaching Self-Regulation by Modeling [youtube] 14 January. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=UD9m5n-ZpB0 (Accessed: 19 September 2023)
[2]Herndon, J.R. (2022) Verywell Mind. ‘What Is Self-Regulation?’. Available at: https://www.verywellhealth.com/self-regulation-5225245 (Accessed: 26 June 2023)
[3]Shakibaie, S. (no date) Ready Kids. ‘Executive Functioning Strategies For Children’. Available at: https://readykids.com.au/executive-functioning-strategies/ (Accessed: 20 April 2023)
[4]Parrish, N. (2018) The George Lucas Educational Foundation. ‘How to Teach Self-Regulation’. Available at: https://www.edutopia.org/article/how-teach-self-regulation (Accessed: 14 June 2023)
