- 22 Ιαν, 2024
- 0 Σχόλια
- 23 Δευτ. Διάβασμα
48. Αυτορρύθμιση και αναγνωστική κατανόηση: απαραίτητες προϋποθέσεις για τον γραπτό λόγο
Μία από τις πιο θεμελιώδεις δεξιότητες για την κατάκτηση του γραπτού λόγου είναι η αναγνωστική κατανόηση, δηλαδή η ικανότητα των αναγνωστών να διαβάζουν και να αντιλαμβάνονται το νόημα ενός κειμένου. Για να είναι σε θέση οι μαθητές να γράψουν ένα κείμενο, αρχικά πρέπει να μπορούν να αποκωδικοποιούν οικείες για εκείνους λέξεις και να αναγνωρίζουν πολύ γρήγορα πολλές ακόμα. Στη συνέχεια, πρέπει να κατανοούν τη σημασία της αλληλουχίας των εκάστοτε λέξεων που συνθέτουν τις προτάσεις και τις παραγράφους του κειμένου που διαβάζουν. Η γνώση καλού λεξιλογίου από την πλευρά των μαθητών συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη της αναγνωστικής κατανόησης. Όμως, νέες λέξεις μαθαίνονται/κατακτώνται κυρίως μέσω της ανάγνωσης.
Χωρίς οι εκπαιδευόμενοι να έχουν αποκτήσει δεξιότητες αποκωδικοποίησης και νοηματικής κατανόησης είναι δύσκολο για εκείνους να ξεκινήσουν να γράφουν ένα δικό τους κείμενο, γιατί πιθανότατα θα δυσκολευτούν πολύ να αποτυπώσουν στο χαρτί ορθογραφημένα τις λέξεις που θέλουν να χρησιμοποιήσουν αλλά και να «περάσουν» στον αναγνώστη ένα κατανοητό μήνυμα.
Επίσης, εάν οι μαθητές δεν είναι ικανοί να αποκωδικοποιούν λέξεις και να αντιλαμβάνονται τη σημασία τους, δεν είναι καθόλου εύκολο για εκείνους να ξαναδιαβάζουν το δικό τους κείμενο και να το επεξεργάζονται περαιτέρω εάν χρειάζεται. Προκειμένου να γίνει αρχικά ο εντοπισμός και ακολούθως η διόρθωση τυχόν λαθών ή εκφραστικών αδυναμιών που μπορεί το κείμενό τους να έχει, απαιτείται εκ νέου προσεκτική ανάγνωση αυτού.
Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι οι καλοί συντάκτες κειμένων σχεδιάζουν εκ των προτέρων (είτε νοητά είτε μέσω σύντομων σημειώσεων) τι θα συμπεριλάβουν στο κείμενό τους πριν προβούν στην καταγραφή ενός πρώτου προσχεδίου αυτού. Κάτι τέτοιο όμως απαιτεί την ύπαρξη ισχυρών επιτελικών δεξιοτήτων, όπως είναι η μνήμη εργασίας και η εστίαση της προσοχής.
Η ικανότητα αυτορρύθμισης των εκπαιδευομένων είναι μείζονος σημασίας για να μπορούν εκείνοι να συντάσσουν επιτυχημένα ένα κείμενο. Ένα παράδειγμα αυτορρυθμιστικής ικανότητας είναι όταν οι μαθητές φτάνουν στο τέλος μιας πρότασης ή μίας παραγράφου που έχουν οι ίδιοι γράψει, την ξαναδιαβάζουν και συνειδητοποιούν ότι το νόημα της δεν είναι τόσο ξεκάθαρο, οπότε αποφασίζουν να κάνουν διορθώσεις.
Οι μαθητές πρέπει να μπορούν, αρχικά, να επανέρχονται σε όσα έχουν γράψει και, στη συνέχεια, να εντοπίζουν σημεία στα οποία υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης ώστε το μήνυμα που επιχειρούν να περάσουν στον αναγνώστη να είναι διατυπωμένο με σαφήνεια.
Για να μπορούν οι μαθητές να διακρίνουν ποια μέρη του κειμένου τους πρέπει να τροποποιηθούν απαιτείται να γνωρίζουν και να έχουν κατανοήσει γιατί πρέπει να κάνουν αλλαγές αλλά και πώς πρέπει να τις κάνουν. Όταν οι εκπαιδευόμενοι απογοητεύονται συνεχώς, κάποια στιγμή εγκαταλείπουν την προσπάθεια και αρνούνται να γράψουν. Εάν όμως υπενθυμίζουν στον εαυτό τους ότι προσπαθούν, και σημειώνουν πρόοδο στον γραπτό λόγο και ότι μπορούν να πετύχουν, αυτό αποτελεί δείγμα αυτορρυθμιστικής ικανότητας.
References
Lee, A. (no date) Understood. ‘6 skills kids need for written expression’. Available at: https://www.understood.org/en/articles/6-skills-kids-need-for-written-expression (18 March 2023)
Extras
Committee for Children (2016) Self-Regulation Skills: Why They Are Fundamental [youtube] 2 August. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=m4UGDaCgo_s (Accessed: 19 September 2023)
McGraw Hill PreK-12 (2017) Why Fluency is a Foundational Skill With Dr. Jan Hasbrouck [youtube] 2 August. Available at: https://www.youtube.com/watch?v=2xcK3_Wev9Y (Accessed: 26 September 2023)
