- 22 Ιαν, 2024
- 0 Σχόλια
- 8 Δευτ. Διάβασμα
15. Ποια η διαφορά μεταξύ φωνολογικής ενημερότητας και φωνημικής επίγνωσης;
Η φωνολογική ενημερότητα είναι η ικανότητα αναγνώρισης και χειρισμού των προφορικών μερών των προτάσεων και των λέξεων. Παραδείγματα φωνολογικής επίγνωσης είναι η δυνατότητα αναγνώρισης λέξεων που ομοιοκαταληκτούν, η αναγνώριση της παρήχησης, η κατάτμηση μιας πρότασης σε λέξεις, ο προσδιορισμός των συλλαβών σε μια λέξη και η ανάμειξη και η κατάτμηση των αρχικών τμημάτων των λέξεων.
Η φωνημική επίγνωση είναι η ικανότητα να παρατηρεί κανείς, να σκέφτεται και να εργάζεται πάνω σε μεμονωμένους ήχους (φωνήματα) σε λέξεις που λέγονται προφορικά. Αυτό περιλαμβάνει την ανάμειξη ήχων σε λέξεις, την κατάτμηση των λέξεων σε ήχους και τη διαγραφή αυτών, όπως, επίσης, και το «παιχνίδι» με τους ήχους σε προφορικές λέξεις.
Η φωνολογική ενημερότητα περιλαμβάνει μια συνέχεια από δεξιότητες που αναπτύσσονται με την πάροδο του χρόνου και που είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχημένη ανάγνωση και τη ορθογραφία επειδή είναι βασικές για την εκμάθηση της αποκωδικοποίησης και της ορθογραφίας λέξεων σε γραπτή μορφή. Η φωνολογική ενημερότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική στα πρώτα στάδια της εκμάθησης της ανάγνωσης, δηλαδή στην προσχολική ηλικία, το νηπιαγωγείο και την πρώτη τάξη.
Η διδασκαλία της φωνολογικής ενημερότητας σε αυτά τα πρώτα χρόνια φοίτησης στο σχολείο μπορεί να εξαλείψει μελλοντικά προβλήματα ανάγνωσης για πολλούς μαθητές. Ωστόσο, αναγνώστες οποιασδήποτε ηλικίας που δυσκολεύονται στην αποκωδικοποίηση μπορούν να δουλέψουν πάνω στο κομμάτι της φωνολογικής ενημερότητας, ειδικά εάν παρουσιάζουν προβλήματα στον συγκερασμό ή την κατάτμηση φωνημάτων.
Τι είναι η εκμάθηση της ανάγνωσης μέσω της διδασκαλίας φωνημάτων (phonics);
Η φωνολογία αναφέρεται στη γνώση των ήχων που τα γράμματα παράγουν και στην ικανότητα εφαρμογής αυτής της γνώσης κατά την αποκωδικοποίηση άγνωστων λέξεων που ο αναγνώστης βλέπει σε έντυπη μορφή. Από την άλλη πλευρά, η φωνολογική επίγνωση αναφέρεται στην επίγνωση των ήχων σε προφορικές λέξεις, καθώς και στην ικανότητα χειρισμού αυτών.
Η φωνολογική ενημερότητα αναφέρεται στην προφορική γλώσσα ενώ η εκμάθηση της ανάγνωσης μέσω της διδασκαλίας φωνημάτων αφορά στην γραπτή μορφή της γλώσσας.
Και οι δύο αυτές δεξιότητες είναι πολύ σημαντικές και τείνουν να αλληλεπιδρούν κατά την εξέλιξη της ανάγνωσης των μαθητών, αλλά είναι ξεχωριστές μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά μπορεί να έχουν αδυναμίες σε μία από αυτές αλλά όχι στην άλλη. Για παράδειγμα, ένα παιδί που γνωρίζει τους ήχους των γραμμάτων αλλά δεν μπορεί να συνδυάσει αυτούς για να σχηματίσει μία ολόκληρη λέξη, έχει πρόβλημα φωνολογικής ενημερότητας και, πιο συγκεκριμένα, φωνημικής επίγνωσης. Αντίθετα, ένα παιδί που σε προφορικό επίπεδο μπορεί να συνδυάζει ήχους με ευκολία αλλά μπερδεύει τους ήχους των φωνημάτων με αποτέλεσμα να διαβάζει πόδι αντί για ρόδι ή τύπος αντί για κήπος, σημαίνει ότι έχει δυσκολία στο κομμάτι των φωνημάτων της γλώσσας.
References
Reading Rockets (no date) Phonological awareness and phonemic awareness: what’s the difference? Available at: https://www.readingrockets.org/reading-101/reading-101-learning-modules/course-modules/phonological-and-phonemic-awareness (Accessed: 29 July 2023)
